Bestrijding ondermijnende criminaliteit
Wat willen we bereiken?
Samen met professionals signaleren, voorkomen en bestrijden van de onzichtbare criminaliteit die het gezag ondermijnt en het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aantast. Daarnaast willen we de gemeente Woudenberg en haar inwoners weerbaarder maken tegen ondermijnende criminaliteit.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
We hebben een persoonsgerichte aanpak gehanteerd op de toename van jonge criminelen en doorgroeiers; we hebben preventief en meer aan de voorkant gewerkt samen met partners als het onderwijs en het sociaal domein. Als het om complexe casuïstiek ging, is er samengewerkt met onder andere het Zorg- en Veiligheidshuis. De politie en het Openbaar Ministerie hebben zich beziggehouden met de strafrechtelijke aanpak rond ondermijning:
·Het verstoren en terugdringen van criminele geldstromen door cruciale rollen aan te pakken en barrières op te werpen om drugsgeld in de bovenwereld te investeren. Gemeenten dragen bij via vergunningen, toezicht en handhaving, Wet Bibob en andere bestuursrechtelijk instrumentarium. Politie en het OM zorgen via strafrecht en bestuurlijke rapportages voor naleving van juridische eisen.
·We hebben ons gericht op het aanpakken van branches en locaties die betrokken waren bij of kwetsbaar waren voor criminele samenwerkingsverbanden (csv) die drugs en geld produceerden en opsloegen. We hebben signalen over deze branches en locaties gedeeld in het lokale signaleringsoverleg en hebben integrale controles georganiseerd om meer inzicht te krijgen in illegale activiteiten. Op deze manier hebben we geprobeerd de invloed van csv’s op deze sectoren en gebieden te verminderen.
·We hebben meer zicht willen krijgen op de problematiek van mensenhandel binnen het Basisteam ZBLW. Het was van groot belang dat we ons bewust waren van de gevaren en het feit dat slachtoffer- en daderschap vaak in elkaar overlopen. Om dit aan te pakken, hebben we de juiste expertise ingeschakeld. Daarom hebben we samengewerkt met het Regionale Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) en hebben we beleid ontwikkeld rondom dit thema. We hebben ernaar gestreefd om binnen het Basisteam ZBLW tot een uniform beleid te komen en hebben ingezet op bewustwording van signalen, met name onder leden van het sociaal wijkteam en toezichthouders/boa’s die veel zagen en signalen konden opvangen en delen.
·Om tegen ondermijnende drugscriminaliteit op te kunnen treden is een specifieke handhavingsaanpak nodig met bijbehorende instrumentarium. Artikel 13b van de Opiumwet is een belangrijk juridisch instrument om bestuursrechtelijk op te treden tegen illegale drugshandel. Binnen het Basisteam ZBLW hebben we gezamenlijk gewerkt aan een zo uniform mogelijke uitwerking van deze bevoegdheid. Dit heeft geleid tot beleidsregels die ervoor zorgen dat de burgemeesters van de ZBLW-gemeenten op consistente wijze gebruikmaken van de bevoegdheden die artikel 13b biedt.
·We hebben twee integrale controle georganiseerd in het kader van ondermijning. Dat heeft goede samenwerking en afstemming gevergd binnen het gemeentehuis en met de vele externe partners, zoals de politie, RIEC, GGD en Douane.
Weerbare overheid
In de pijler weerbare overheid willen we de organisatie en haar professionals (bestuurders, politici en ambtenaren) weerbaar maken tegen ondermijning, integriteitskwesties en intimidatie. In deze pijler is ingezet op het effectief inzetten van het instrument Bibob, het optimaal benutten van bestuurlijke maatregelen (bijvoorbeeld last onder dwangsom, sluiting van panden, etc.) en het versterken van bewustwording en training van professionals op signalen van ondermijning. Samen met het Basisteam ZBLW hebben we een uniform Bibob‑beleid opgesteld.
Hieronder zijn de acties die zijn uitgevoerd in 2025 toegelicht.
Experttafel jonge aanwas
Er is verkend of een ‘experttafel jonge aanwas’ kan worden ingericht. De experttafel is nog niet ingericht. RIEC Straatwaarden neemt het initiatief om dit verder te verkennen, zodat dit traject op een later moment kan worden opgepakt.
Meer zicht krijgen op de werking van criminele geldstromen
Er is gewerkt aan het verkrijgen van meer zicht op de werking van criminele geldstromen. Op zowel lokaal als regionaal niveau was nog weinig bekend over de verschillende verschijningsvormen hiervan. Er is verkend hoe beter inzicht kan worden gekregen in de bedrijfsprocessen van criminele activiteiten, zodat duidelijk wordt op welke manier wij deze processen samen met onze partners kunnen verstoren. Dit traject is nog niet voltooid. Het RIEC is hiermee aan de slag gegaan en neemt ons hierin mee binnen de ZBLW werkgroep Ondermijning, zodat dit onderwerp verder kan worden uitgewerkt.
Hernieuwde versie van de risico- en gelegenheidskaart
De eerdere risico‑ en gelegenheidskaart is komen te vervallen, en in plaats daarvan is een pilot Remote Sensing van het RIEC opgestart, waaraan Woudenberg heeft deelgenomen. Om beter zicht te krijgen op het buitengebied doen politie, gemeenten, RIEC Midden-Nederland en andere partners verschillende interventies. We brengen risicogebieden in kaart, bezoeken het gebied vaker en, als er aanleiding toe is, voeren we controles uit. Om die reden is onderzoek gedaan naar de bruikbaarheid van
Remote sensing bronnen. Uit dit onderzoek blijkt dat het inderdaad mogelijk is om middels deze bronnen bepaalde signalen te detecteren die (kunnen) duiden op drugs- of milieucriminaliteit. Met deze signalen verstevigen we de reeds bestaande informatiepositie.
Signalen (mogelijke) mensenhandel
Samen met het Basisteam ZBLW hebben we een uniform beleidsplan mensenhandel opgesteld en hebben we de signaalkaarten van het RIEC verkend. In het nieuwe UVP is opgenomen dat het basisteam, met ondersteuning van de RIEC‑projectleider Mensenhandel, een concreet handelingskader en handhavingsbeleid voor mensenhandel gaat opstellen, gericht op een uniforme aanpak van overtreders en de bescherming van slachtoffers.